Sosyal medyaya sansür yasasına hayır

TBMM'ne getirilen, kamuoyunda “basına ve sosyal medyaya sansür yasası” olarak da bilinen yasa tasarısı ile Anayasa'nın 26, 27, 28 ve 29 maddelerinde bulunan haklar “dezenformasyon” bahanesi ile Anayasa ve AİHS'ne aykırı olarak sınırlanmak istenmektedir.

Bilindiği üzere Anayasamızın 25. maddesinde “Herkes, düşünce ve kanaat hürriyetine sahiptir. Her ne sebep ve amaçla olursa olsun kimse, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz; düşünce kanaatleri sebebiyle kınanamaz ve suçlanamaz” demektedir.

Aynı zamanda 26. maddede “Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir. Bu hürriyet resmi makamların müdahalesi olmaksızın haber veya fikir almak ya da vermek serbestliğini de kapsar.” denilmiş, bunları tamamlayan maddelerden olan Bilim ve Sanat Hürriyeti başlıklı 27. maddede de “Herkes, bilim ve sanatı serbestçe öğrenme ve öğretme, açıklama, yayma ve bu alanlarda her türlü araştırma hakkına sahiptir.” Denilerek, en son olarak düşünce ve ifade özgürlüğünün somut ve yaygınlaşmış hali olan Basın Hürriyeti başlıklı 28. maddede “Basın hürdür, sansür edilemez” denilerek basın özgürlüğü teminat altına alınmıştır.

Maalesef ki 2 sene içinde 3 katına çıkan döviz, 9 ay içinde 3 katına çıkan enerji fiyatları ve bunun yarattığı ağır yoksulluk sebebiyle tarih tekerrür etmekte. İfade ve düşünce özgürlüğü, bilim özgürlüğü, basın özgürlüğü aynı 64 yıl önceki iktidarlar gibi “Gerçeğe aykırı bilgi, haber saiki, kamu barışını bozmaya elverişlilik” gibi önceden öngörülemez, belirlenemez kavramlarla kısıtlanmaya çalışılmaktadır.

Bu yasaya baktığımız zaman; bilginin gerçeğe aykırı olduğuna kimin karar vereceği belli değildir. Gerçek muhtemeldir ki “yürütmenin gerçeği” olacak, yürütmenin gerçek dediğinin dışındaki gerçekler gerçek sayılmayarak kanun kapsamında sansüre uğrayacak üstelik bu bilgiyi veren ve yayan, örneğin bir tweet atan ve bunu retweet eden ceza tehdidine maruz kalacaktır.

Aynı muğlaklık “haber ya da bilginin hangi saikle yayımlandığı” hususunda ortaya çıkacak “Kamu barışını bozmaya elverişlilik” gibi diğer muğlak bir kavramın eklenmesi ile de örneğin TÜİK rakamlarından ayrı ve hepimizin gerçek olduğunu adımız gibi bildiğimiz ancak yürütmenin resmi gerçek kabul etmeyeceği bilim adamlarının yaptığı araştırmalar bu kapsamda kabul edilecek, çarşı pazar dolaşan basın muhabirlerinin yaptığı haberlerden, kamuyu ilgilendiren tüm haberler bu kapsama sokularak yukarıda bahsettiğimiz en temel anayasal özgürlüklerimiz askıya alınmış olacaktır.

TBMM'ne hatırlatmak isteriz ki Anayasanın 14. md.sinin 2. fıkrasında “Anayasa hükümlerinden hiçbiri, Devlete veya kişilere, Anayasayla tanınan temel hak ve hürriyetlerin yok edilmesini veya Anayasada belirtilenden daha geniş şekilde sınırlandırılmasını amaçlayan bir faaliyette bulunmayı mümkün kılacak şekilde yorumlanamaz” hükmüne amirdir.

Bu sebeplerle TBMM yasama yetkisini Anayasadaki sınırlar içinde kullanmalı “Anayasayla tanınan temel hak ve hürriyetlerin yok edilmesini veya Anayasada belirtilenden daha geniş şekilde sınırlandırılmasını amaçlayan bir faaliyette bulunmayı” mümkün kılacak bu yasayı reddetmelidir. Yoksa ağır bir anayasa ihlali gerçekleşmiş olacaktır.

Açık, erişilebilir, öngörülebilir olmayan, bireyin yaptığı bir eylemin sonuçlarının ne olacağını önceden açıklıkla görebilmesi anlamını taşımayan, hukuk devletinin ve demokrasinin temel taşı olan ifade özgürlüğünü, basın özgürlüğünü ve bilim özgürlüğünü ortadan kaldırmaya yönelik, hakikati iktidarın belirlediği, mutlak bir rejimi hedefleyen, anayasanın tüm temel niteliklerine aykırı, açıkça halkın bilgi alma hakkının engellenmesi suretiyle 7 ay sonra yapılması planlanan seçimi etkilemeye ve seçimi de manipüle etmeye yönelik, şimdiden seçimin meşruiyetine gölge düşürecek olan yasa teklifine en yüksek perdeden tarih önünde bir kere daha itiraz ediyoruz.

Bursa Barosu Başkanlığı